ଶାନ୍ତିର ନୀଡ଼: ‘ସାଇ ଜରା ଆଶ୍ରମ’ର କାହାଣୀ
ରଘୁନାଥପୁରର ନନ୍ଦନକାନନ ରାସ୍ତା, ନିଉ ଭୁବନେଶ୍ୱର। ସକାଳର କଅଁଳ ଖରା ପଡ଼ି ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲା ‘ସାଇ ବୃଦ୍ଧ ଆଶ୍ରମ’ର ପରିସର। ଆଜି ମେ ୧୬ ତାରିଖ—ଜାତିସଂଘ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ‘ଶାନ୍ତିରେ ଏକାଠି ରହିବାର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସ’ (International Day of Living Together in Peace)।
ଆଶ୍ରମର ସୁନ୍ଦର ବଗିଚା ଆଉ ପୁଷ୍କରିଣୀ କୂଳରେ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଯେମିତି ହସୁଥିଲେ, ଠିକ୍ ସେମିତି ଏକ ଆତ୍ମୀୟତାର ବାତାବରଣ ଖେଳିଯାଇଥିଲା ସେଠାରେ।
ଦୁଇ ‘ବିଜୟ’ ଓ ସେବାର ସଂକଳ୍ପ
ଆଶ୍ରମର ଅନ୍ତେବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଜରା ନିବାସ କେବଳ ଏକ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ନଥିଲା, ବରଂ ଏକ ବଡ଼ ପରିବାର ଥିଲା। ଏହି ପରିବାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ କରି ରଖିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଦୁଇ ‘ବିଜୟ’।
ବିଜୟ ମାର୍ଥା: ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳୁ ଉଠି ସେ ଅନ୍ତେବାସୀମାନଙ୍କର ସେବା ଓ ଯତ୍ନରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରନ୍ତି। କାହାର ଦେହ ଭଲ ନାହିଁ ତ କାହାକୁ କେଉଁ ସେବା ଦରକାର, ସେ ସବୁ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ଥାଏ।
ବିଜୟ ପାତ୍ର: ଆଶ୍ରମର ଆର୍ଥିକ ମେରୁଦଣ୍ଡ। ବୃଦ୍ଧବୃଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ-ପାନୀୟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆଶ୍ରମର ସମସ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ସେ ନିଜେ ସନ୍ତୋଷର ସହ ବହନ କରନ୍ତି, ଯେପରି କାହାକୁ କୌଣସି ଅଭାବ ଅନୁଭବ ନହେବ।
ଅନୁଭୂତିର ଦୁଇ ସ୍ତମ୍ଭ: ନନ୍ଦ Sir ଓ ଗୌର Sir
ଏହି ଦୁଇ ବିଜୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦିଗଦର୍ଶନ ଦେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳୁ ଦୁଇଜଣ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବରିଷ୍ଠ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ତଥା ଆଶ୍ରମର ଉପଦେଷ୍ଟା—ମାୟାଧର ନନ୍ଦ ସାର୍ ଏବଂ ଗୌର ପଟ୍ଟନାୟକ ସାର୍ ଆସି ପହଞ୍ଚିଯାଆନ୍ତି।
ବୟସର ଅପରାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଆଶ୍ରମର ବୃଦ୍ଧ ବୃଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ମନବଳ ବଢ଼ାଇବାରେ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଥାଏ। ଆଜି ସକାଳୁ ମଧ୍ୟ ନନ୍ଦ ସାର୍ ଓ ଗୌର ସାର୍ ବଗିଚା ଏବଂ ପୁଷ୍କରିଣୀ ପାଖରେ ପ୍ରାତଃ ଭ୍ରମଣ କରୁ କରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଠି କଲେ।
ଶାନ୍ତି ଓ ସହନଶୀଳତାର ପାଠ
ପ୍ରାତଃ ଭ୍ରମଣ ପରେ ସମସ୍ତେ ବଗିଚାର ପବିତ୍ର ପରିବେଶରେ ବସିଲେ। ନନ୍ଦ ସାର୍ ଓ ଗୌର ସାର୍ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସକାଳୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠିବା ଏବଂ ନିୟମିତ ଯୋଗ-ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସ କରାଇଲେ। ଯୋଗ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଗୌର ସାର୍ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚାହିଁ ମୃଦୁ ହସି କହିଲେ:
”ଆଜି ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଏକାଠି ରହିବାର ଦିବସ। ଏହି ଦିବସର ପ୍ରକୃତ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଆମର ଏହି ସାଇ ଆଶ୍ରମ। ଜୀବନର ଏହି ଅପରାହ୍ନରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅତୀତର ଦୁଃଖ-କଷ୍ଟକୁ ଭୁଲି, ସହନଶୀଳତା ରଖି, ମିଳିମିଶି ହସଖୁସିରେ ବାକି ଜୀବନକୁ କାଟିବା ଉଚିତ୍। ଆମେ ଏକାଠି ରହିଲେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ।”
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ଅନ୍ତେବାସୀଙ୍କ ଆଖି ଛଳଛଳ ହୋଇଗଲା। ସେ କହିଲେ, “ଘରୁ ଆସିଲା ପରେ ଭାବିଥିଲି ଜୀବନଟା ଅନ୍ଧାର ହୋଇଗଲା। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଦୁଇ ବିଜୟଙ୍କ ସେବା, ଆଉ ଆପଣମାନଙ୍କର ଏହି ଭଲପାଇବା ଦେଖି ଲାଗୁଛି, ଆମେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅଛୁ।”
ମାୟାଧର ନନ୍ଦ ସାର୍ ସମସ୍ତଙ୍କ ହାତକୁ ହାତ ମିଳାଇ କହିଲେ, “ହଁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକ। ଏହି ଏକତା ହିଁ ଆମର ଶକ୍ତି।”
ଦୁଇ ବିଜୟଙ୍କ ନିଷ୍ଠାପର ସେବା ଏବଂ ନନ୍ଦ ସାର୍ ଓ ଗୌର ସାର୍ଙ୍କ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ‘ସାଇ ବୃଦ୍ଧ ଆଶ୍ରମ’ ଆଜି କେବଳ ଭୁବନେଶ୍ୱର ନୁହେଁ, ବରଂ ସାରା ସମାଜ ପାଇଁ ଏକତାର ଏକ ବଡ଼ ମିଶାଲ୍ ପାଲଟିଛି। ଆଜିର ଏହି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦିବସରେ, ସେମାନେ ପ୍ରମାଣ କରିଦେଲେ ଯେ ଶାନ୍ତି କେବଳ ବହିରେ ନାହିଁ, ବରଂ ପରସ୍ପରକୁ ବୁଝିବାରେ ଏବଂ ଏକାଠି ହସିବାରେ ଅଛି।
ଅତି ସୁନ୍ଦର ସାଇ ଆଶ୍ରମ ଓ ଏହାର ଅନ୍ତେ ବାସୀ, ସତସରେ ସ୍ୱର୍ଗ, ସ୍ବର୍ଗରେ ନୁହେଁ ଏହିଠାରେ ହିଁ ଅଛି, ଆମ ମାନଙ୍କ ବୁଝିବା ଓ ଅଖି କାନ ଅନ୍ତର ଆତ୍ମା ରୁ ଦେଖିବାର ଅଛି